.png){kind=logo}
Formy Podstawowe 2025/2026
Podsumowanie
Ogólnopolski projekt „Formy podstawowe" to cykliczny program edukacyjny dla uczennic i uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej, realizowany wspólnie przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundację EFC. Każda edycja opiera się na nowym zestawie dzieł – instrukcji, gier, partytur, obiektów i innych form artystycznych – które tworzą „uśpioną" wystawę. Może ona zostać „obudzona" w dowolnym kształcie, nadanym przez dzieci we współpracy z nauczycielkami i nauczycielami oraz zespołem edukacyjnym Muzeum. W roku szkolnym 2025/2026 odbyła się piąta edycja programu, do której nasza szkoła zakwalifikowała się jako jedna z piętnastu szkół w Polsce.
W pudełku z Muzeum Sztuki Nowoczesnej czekało na Nas coś wyjątkowego – dzieła sztuki wymyślone przez artystki i artystów z całego świata. Prace nie były jeszcze skończone. To My nadaliśmy im ostateczny kształt. Wymagało to od nas trochę cierpliwości i pracy, a efekty były bardzo różne i zaskakujące. Przez 10 miesięcy uczniowie klasy 7b pracowali nad dziełami sztuki. Dnia 25 maja mogliśmy uczestniczyć w święcie podsumowującym działania w programie w budynku MSN w Warszawie. Poza prezentacją efektów naszej pracy, działaniami warsztatowo-performatywnymi z artystami i edukatorami mieliśmy możliwość obejrzeć obecne wystawy.
1
WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI
W dniach 17.10-19.10.2025 odbyło się pierwsze spotkanie warsztatowe dla nauczycieli biorących udział w projekcie. Pierwszego dnia opiekunowie projektu przeprowadzili zajęcia wprowadzające do działań w programie oraz ćwiczenia z języka wizualnego. Uczestnicy mieli również możliwość obejrzenia aktualnych wystaw w Muzeum wraz z przewodnikiem.
Drugi dzień rozpoczął się od wykładu "Formy podstawowe i edukacja alternatywna. Metody pracy ze sztuką w warunkach szkolnych". Następnym punktem były zajęcia warsztatowe z opiekunem projektu naszej szkoły- Alicją Czyczel (artystką, tancerką choreografką, performerką oraz edukatorką) na temat "Przegląd prac, praktyk i osób artystycznych z tańca współczesnego, somatyki i choreografii. Jak możemy używać naszych ciał?". Ostatniego dnia mieliśmy możliwość przejścia na Krakowskie Przedmieście i przeniesienia się ponad 150 lat wstecz na planie filmowym nowej ekranizacji powieści Bolesława Prusa "Lalka". Punktem kulminacyjnym spotkania był warsztat podsumowujący, wyznaczenie celów i plany w programie.
BIAŁE PROSTOPADŁOŚCIANY
Na pierwszych zajęciach przekazałam grupie projektowej informacje na temat organizatora- Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Zestawiłam im wygląd budynku Muzeum z wyglądem przesyłki z MSN (białe prostopadłościany). W ten sposób zaczęłam wzbudzać ich ciekawość projektem.
Następnie pokazałam im i omówiłam kilka eksponatów, m. in. zegar dziesiętny, sztandar z karoserii ostrzelanego samochodu, klocki Lego oraz pokazałam fragmenty aktualnych wystaw.
Później przeszłam do projektu Form Podstawowych. Pokazałam im zdjęcia z poprzednich edycji, m. in. pudełek na instrukcje, zadań i efektów pracy.
Następnie wróciliśmy do pudełka i z wielką pompą otworzyliśmy je. Nikt nie spodziewał się pompowańca. Radość była ogromna.
WĘZŁY I NIEWĘZŁY
Kolejne zadanie projektowe zostało przygotowane przez indyjsko-amerykańską artystkę. Neha Choksi zaproponowała "rzeźby do zawiązywania i rozwiązywania". W pierwszym kroku należało nadać linie pożądany charakter, barwiąc ją tak, by stała się unikatowa a następnie zinterpretować za pomocą liny rysunki przygotowane przez artystkę. Ostatecznie grupa stworzyła własną partyturę dla finalnej rzeźby ze sznurów.
WIELOZMYSŁOWA PARTYTURA UWAŻNOŚCI
Pierwsze zajęcia projektowe odbyły się 8 grudnia z edukatorką, która została wybrana dla naszej szkoły. Alicja Czyczel to tancerka, choreografka i performerka, która pracuje własnym ciałem i głosem. Często zabiera publiczność na spacery performatywne i dźwiękowe, wychodząc poza muzeum czy galerię, prowadząc je na łąki, plaże...Jej sztuka jest praktyką bycia razem, wspólnego słuchania, odczuwania i celebrowania istnienia w świecie pełnym różnych istot mówiących swoimi językami. Na to spotkanie Alicja przygotowała instrukcję podróżowania bez ruszania się z miejsca. Partytura polegała na przeniesieniu się myślami nad Morze Bałtyckie aby usłyszeć łoskot fal, poczuć morską bryzę, usłyszeć mewy. Wskazówkom od artystki towarzyszył także rysunek wydrukowany na tkaninie. Ten dodatkowy rekwizyt pomógł w odbyciu tej podróży w głowie każdego z nas. Celem tych zajęć było uświadomienie uczniom, że sztuka może służyć nie tylko do oglądania ale do podróżowania oraz głębokiego słuchania.
ĆWICZENIA Z PATRZENIA
Kolejne zajęcia projektowe odbyły się 27 lutego. Tym razem na uczniów czekał zestaw do zbudowania tak zwanej magicznej skrzynki, czyli kamery otworkowej (po łacinie camera obscura), która z pomocą światła pozwala przenosić własne obserwacje na rysunki.
Zestaw przygotował artysta Józef Gałązka, który poza tradycyjnymi przestrzeniami wystawienniczymi, jak galerie czy muzea, specjalnie zaprojektował i wykonał mobilny pracownię, którą przemierza Polskę, realizując i prezentując swoje rzeźby.
Podczas wykonywania zadania uczniowie próbowali odpowiedzieć na pytania:
Czym się różni widzenie od patrzenia?
Czy i jak sztuka uczy widzenia?
Jaka jest relacja sztuki z technologią?
Do czego poza ozdabianiem używa się na świecie rysunku?
ZNALEZISKO ZE SZKOŁY PODSTAWOWEJ
Ewelina Węgiel i Weronika Zalewska przygotowały dla nas opowieść. Nie jest to jednak zwykła historia, nie podąża bowiem jednym szlakiem i nie ma jednego zakończenia. To my mieliśmy decydujący wpływ na jej kształt. Naszym zadaniem było nagrać własne opowieści — jedną albo i kilka, różne zakończenia, alternatywne ścieżki losu bohaterów.
MÓWIĄCA RZECZ
Grecka grupa artystyczna Vessel (czyli „naczynie") spisała zasady działania Rady – zgromadzenia, podczas którego możecie dzielić się swoimi pomysłami, marzeniami i obawami. Ceramiczne zwierzątko, które znajdziecie w środku pudełka, zostało wykonane przez Marię Sánchez Alonso, hiszpańską tancerkę i poetkę, która mieszka na greckiej wyspie Egina razem ze swoimi trzema kotami. Osoba, która trzyma w ręku ten obiekt, ma prawo głosu – nie można jej przerywać, dopóki sama nie skończy mówić.
Podczas tego spotkania staraliśmy się odpowiedzieć na pytania: Czy sztuka może pomóc nam w komunikacji?
Czy potrafię słuchać innych?
Co to jest kolektyw?
Czy rzeczy mogą mówić?
Czy sztuka może mieć wpływ na świat?
A na mnie? A na moich przyjaciół?
Czy to prawda, że „mowa jest srebrem, a milczenie złotem"?25
